Kapat

Brüt asgari ücret nedir?

Brüt asgari ücret, bir işçinin belirli süre dahilinde hak ettiği toplam kazancı gösterir. Söz konusu ücretin en önemli özelliği, tabi olan çalışanların yaşamlarını rahatça sürdürebilecekleri şekilde her yıl güncellenmesidir. Bu duruma uygun olarak brüt asgari ücret 2024 yılında da bir önceki seneye göre yükselmiştir.

27.02.2024

Brüt asgari ücret nedir?

Brüt asgari ücret, bir işçinin belirli süre dahilinde hak ettiği toplam kazancı gösterir. Söz konusu ücretin en önemli özelliği, tabi olan çalışanların yaşamlarını rahatça sürdürebilecekleri şekilde her yıl güncellenmesidir. Bu duruma uygun olarak brüt asgari ücret 2024 yılında da bir önceki seneye göre yükselmiştir.

Brüt asgari ücret 2024 yılında ne kadardır?

Brüt asgari ücret 2024 yılı için 20.002,50 TL olarak çalışanlara ödenmektedir. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun aldığı karar sonrasında geçerli hale gelen bu tutar, bir önceki yıla göre %49 artmış durumdadır. Söz konusu zam oranının ardından 2024 net asgari ücret ise 17.002,12 TL’dir.

20.002,50 TL’lik brüt asgari ücretten ilk olarak SGK primi ve işsizlik sigortası primi payları kesilir.  2024 yılı için SGK primi işçi payı %14’tür ve 2.800,35 TL’ye karşılık gelir. Güncel işsizlik sigortası işçi payı ise son güncellemelerle birlikte 200,03 TL olarak brüt asgari ücret tutarından düşülür.

2024 yılı asgari ücret araştırması yapılırken tüm iş kollarında aynı maaş uygulamasının geçerli olmadığı unutulmamalıdır. İş kollarının bazılarında yasal mevzuatlar gereği asgari ücret normal tutardan daha fazla olabilir. Örneğin; yer altında çalışılmasını gerektiren işlerde görev yapan kişilere standart asgari ücretin 2 katı ödeme yapılması, yaygın sayılabilecek bir uygulamadır.

Brüt asgari ücret nasıl hesaplanır?

Türkiye’de asgari ücret brüt olarak işçi sendikaları ve işverenler ile hükümet temsilcileri arasında yapılan müzakereler sonucunda belirlenir. Görüşmelerde alınan karar, tarafların imzaladıkları toplu sözleşme ile sonuca bağlanır. Ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe alınır.

Brüt asgari ücretin belirlenmesine yönelik müzakerelerde, çeşitli faktörler göz önünde bulundurulur. Bu faktörleri; ekonomik göstergeler, enflasyon oranı, işsizlik durumu ve geçim şartları olarak sıralayabilmek mümkündür. Bir yıl geçerli olacak şekilde belirlenen asgari ücretin, çalışanların temel geçim ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri düzeyde olması hedeflenir.

Brüt asgari ücretin hak edişi; işçinin çalıştığı süreye bağlı olarak günlük, haftalık veya aylık hesaplanır. Örneğin; günlük hak ediş, aylık brüt asgari ücretin 30’a bölünmesiyle bulunur. Bu işlemin sonucu, günlük çalışma süresine (7,5 saat) bölündüğünde ise saatlik asgari ücret bilgisine ulaşılır.

Örnekten yola çıkıldığında günlük brüt asgari ücret tutarı olan 666,75 TL’ye ulaşılır. Sonucun 7,5’a bölünmesi halinde ise 88,90 TL’lik saatlik brüt asgari ücret elde edilir. Söz konusu hesaplamalarda, vergi ve sigorta kesintileri gibi unsurlar dikkate alınmaz. Çünkü bu kesintiler, çalışanın eline geçen toplam miktara karşılık gelen net asgari ücret hesaplamasında formüle dahil edilir.

Kimler asgari ücrete tabidir?

Asgari ücret, bir iş yerinde yasalara uygun biçimde görev alan çalışanlara emekleri karşılığında ödenen maaş alt sınırını oluşturur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 39. maddesinde asgari ücrete tabi çalışan gruplarının hangileri olduğu belirtilir. Yasanın ilgili maddesi uyarınca İş, Deniz, Basın İş ve Borçlar Kanunu kapsamındaki kişilere maaş ödemesi asgari ücret baz alınarak yapılır.

Asgari ücret üzerinden maaş ödemesi, özel sektörde yoğun biçimde tercih edilen bir uygulamadır. Özellikle hizmet ve pazarlama odaklı iş kollarında baz maaşın asgari ücret seviyesinde olması sık karşılaşılan bir durumdur. Söz konusu ücret, yaygın bir maaş uygulaması olmasının yanı sıra farklı ödenekleri etkileyen faktörler arasındadır.

Brüt asgari ücretteki artıştan olumlu yönde etkilenen ödeneklerin başında işsizlik, emekli ve stajyer maaşları gelir. Bireysel emeklilik sigortası için uygulanan devlet katkısı ile evde bakım ve engelli maaşları da brüt asgari ücretteki artışa paralel olarak yükselir. Brüt asgari ücrete yapılan zam ile birlikte artış gösteren diğer hak edişler ise iş görmezlik ödeneği ile askerlik ve doğum borçlanmalarıdır.

Size nasıl yardımcı olabiliriz? Size nasıl yardımcı olabiliriz?